Agressief gedrag, hoe ga je hiermee om?

Door: Contany 6-4-2021

Categorieën
:
Handhaving,

De symptomen en oplossingen voor agressief gedrag

Veel personen hebben er in hun leven mee te maken: agressief gedrag. Agressie kan beginnen bij het gedrag van een ander maar ook vanuit de eigen neurale processen. In beide gevallen is zo’n situatie niet wenselijk. Zeker niet voor professionals die werkzaam zijn in de openbare dienstverlening.

Hierbij is het uitgangspunt dat de professional nu eenmaal agressie tegenkomt en het is mooi zijn als hij of zij hier professioneel en met weinig stress mee kan omgaan.

Daarom gaan we hieronder in op het begrip agressie. Wat houdt dit nu exact in, waar wordt het door veroorzaakt en hoe kunnen we er zo goed mogelijk mee omgaan?

Agressief gedrag

Ieder mens heeft emoties die onder normale omstandigheden gefaseerd naar buiten worden gebracht. Zo is iedereen wel eens extreem blij, of juist extreem verdrietig. Doordat we dit in veel gevallen niet opkroppen maar juist uiten, zorgen we ervoor dat we zelf niet snel gefrustreerd raken of uit de toon vallen.

In bepaalde situaties kunnen emoties, soms door drank of drugsgebruik ontstaan, eerst tot stress en vervolgens tot bepaald gedrag leiden (vluchten, bevriezen of vechten). De vecht-reactie leidt vaak tot agressief gedrag. Een agressieve situatie is voor zowel de veroorzaker als diegene waartegen het is gericht uitermate vervelend. We spreken van agressie wanneer een persoon de grenzen van ‘normaal’ sociaal gedrag overschrijdt en met woede of geweld tracht iets te bereiken – of juist iets te verbergen.

Waar komt agressie vandaan?

Er zijn veel situaties denkbaar waarin agressief gedrag wordt getriggerd. Minder bekende situaties zijn bijvoorbeeld:

Medische problemen  zoals problemen met de hormonen – of suikers.
Bij overstimulatie kunnen reacties uitgelokt worden die agressief zijn. Vooral bij jongeren en mensen met een mentale ontwikkelingsachterstand treedt overstimulatie vaak veel sneller op dan we denken. Hier hebben we bij toezicht en handhavingstaken ook veel mee te maken.
Cultuur kan ook een trigger zijn voor agressief gedrag. Agressie wordt in Nederland niet getolereerd, maar die grens ligt in andere landen met andere culturen lager of hoger. Men noemt dit ook wel het verschil tussen open en gesloten cultuur. In open culturen wordt vrij gecommuniceerd en zijn buitenstaanders welkom. In gesloten culturen is de communicatie terughoudend en zijn buitenstaanders minder welkom. De laatste cultuur kenmerkt zich dan ook eerder door agressief gedrag.

Wat zijn de symptomen van agressie?

Er bestaan wél algemene symptomen van agressief gedrag die voor ieder persoon van toepassing zijn. Het gaat, uitzonderingen daargelaten, altijd om stress. Hevige toestanden, waarbij agressie bewust of onbewust wordt opgewekt, zijn bijvoorbeeld:

Wat kunnen we doen tegen agressie?

Een situatie waarbij agressie optreedt is nooit leuk – niet voor de persoon die agressief gedrag vertoont en niet voor de persoon waartegen de agressie wordt gericht.

Gelukkig bestaan er methodes die ervoor zorgen dat agressie wordt voorkomen, de agressie (tijdelijk) afneemt, met als doel een ‘normale’ communicatie te herstellen en dit soort toestanden in de toekomst helemaal te vermijden.

Zoals gezegd is agressie veelal verbonden met stress. Het gaat er dus om de stress bij de agressor te verminderen.

Natuurlijk helpt dit niet altijd bij mensen die een pathologische oorzaak voor de boosheid hebben. En soms moeten gewoon de boeien om omdat de eigen veiligheid voorop mag staan.

Lees meer over onze speciale training ‘Omgaan met agressie’